| บทความเรื่อง มงคลสูตรตามความหมายในทางพระพุทธศาสนา ปลาร้าหุ้มห่อด้วย ใบคา คาติดแปดเหม็นปลา คละคลุ้ง คือคนผู้ดีหา คบเพื่อน พาลนา ความชั่วปนปานฟุ้ง เนื่องร้ายเสมอกัน (โคลงโลกนิติสำนวนเก่า) ในพระพุทธศาสนาได้พูดถึงสิ่งที่เป็นมงคลและสามารถทำให้เกิดขึ้นได้ด้วยตัวของผู้ปฏิบัติเอง ซึ่งไม่ต้องอ้อนวอนร้องขอให้ผู้ใดมาช่วย มีทั้งหมด 38 ประการด้วยกัน ซึ่งจะค่อย ๆ นำมากล่าวให้ฟังจนหมด ในวันนี้จะได้นำเอาเรื่องการคบคนดี และการไม่คบคนไม่ดีซึ่งเป็นหัวข้อที่หนึ่งและที่สองดังนี้ การคบคนดี คนดีมีลักษณะคือแนะนำในทางที่ดี ไม่แนะนำในทางเสื่อมเสีย แนะนำประโยชน์ให้ การคบคนชั่วนั้นตรงกันข้าม แนะนำให้เป็นคนเห็นแก่ได้ ทำสิ่งที่เสื่อมเสีย เป็นคนที่สังคมไม่ต้องการ เกียจคร้านการทำงาน ดังเรื่องนกแขกเต้าคือ ในสมัยหนึ่ง มีลูกนกแขกเต้าสองตัว วันหนึ่งลมพัดแรงมาก ทำให้ลูกตกตัวหนึ่งไปตกอยู่ในระหว่างอาวุธของพวกโจรร้าย ได้ถูกพวกโจรนำเอาไปเลี้ยง ได้ยินได้รับรู้วิถี่ของโจรตามประสา และลูกนกอีตัวหนึ่งได้ถูกลมหอบไปตกในกอดอกไม้ใกล้อาศมของพวกฤษีได้ยินพวกฤษี สั่งสอนกันให้ตั้งอยู่ในความดี ให้พูดจาดี จึงซึมซับสิ่งที่ดีเอาไว้ ในวันหนึ่งมีพระราชาเมืองหนึ่งเข้าป่าเพื่อล่าสัตว์ ได้รับสั่งว่าถ้าหากเนื้อวิงหนีไปได้ทางใครผู้นั้นจะต้องเสียค่าปรับ พวกข้าราชบริพารก็จับเอาไม้ทุบป่า ไล่ไปทางพระราชาอยู่ เนื้อตัวหนึ่งได้ยินเสียงเขาทุบป่าเข้ามาใกล้จึงลุกขึ้นกำหนดทิศทาง เห็นว่าทางพระราชาอยู่นั้นไม่มีผู้คนจึงได้วิ่งไปทางนั้นและก็สามารถหลบหนีไปได้ พวกข้าราชบริพารก็พากันหัวเราะเยาะว่าคราวนี้พระราชาคงต้องเสียค่าปรับเป็นแน่ พระองค์ด้วยขัตติยมานะจึงได้ขึ้นพาหนะแล้วให้นายสารถีขับตามเนื้อนั้นไป แต่ก็พลัดหลงไปในป่าและก็ไม่สามารถตามเนื้อนั้นมาได้ พระองค์รู้สึกเหนื่อยจึงรับสั่งให้จดราชรถแล้วก็ลงประทับบรรทม ณ โคนต้นไม้แห่งหนึ่งใกล้กับหมู่บ้านของนกแขกเต้าตัวที่โจรนำเอาไปเลี้ยง ในวันนั้นพวกโจรออกไปป่ากันหมด เหลือไว้แต่นกแขกเต้าและคนครัวเท่านั้น นกแขกเต้าเห็นพระราชานอนอยู่ใต้ต้นไม้เช่นนั้นจึงได้ไปหาคนครัวแล้วก็กล่าวด้วยความโลภว่า พวกเราช่วยกันปลงพระชนพระราชา เอาเสื้อผ้าและสิ่งของ ๆ พระราชามาแบ่งกัน จับที่ข้อเท้าของพระราชาแล้วก็ลากเอาไปเอาใบไม้มาปกไว้ พระราชาตกใจตื่นขึ้นมาแล้วเสียงของนกแขกเต้าตัวนั้นก็รู้ว่ามีภัย จึงรีบหนีไป ในที่ไม่ไกลกันนั้นก็มีที่อยู่ของพวกฤษีอยู่ แต่พวกฤษีเข้าป่าเพื่อเก็บผลไม้ พระราชาหนีไปทางอาศมฤษีนั้น จึงมีแต่นกแขกเต้าซึ่งก็ออกมาต้องรับ กล่าวปราศรัยว่า ขอเดชะ พระองค์เสด็จมาดีแล้วหนอ มิได้เสด็จมาร้าย พระราชารู้สึกยินดีกับคำพูดของนกนั้นมากจึง ได้เชิญฤษีทั้งหลายไปอยู่ในพระราชอุทธยานของพระองค์และก็ได้อุปถัมภ์ตลอดพระชนชีพ และนกแขกเต้านั้นก็อยู่ในป่าด้วยความผาสุกตลอดชีวิตเช่นกัน จะเห็นได้ว่าการคบคนไม่ดีก็จะทำให้เป็นคนไม่ดีไปด้วย การคบคนดีก็จะทำให้ด้วยเช่นกัน เหมือนดังโคลงโลกนิตินั้นว่า ปลาร้าพันห่อด้วย ใบคา ใบก็เห็นคาวปลา คละคลุ้ง คือคนหมู่ไปหา คบเพื่อน พาลนา ได้แต่ร้ายร้ายฟุ้ง เฟื่องให้เสียพงศ์ (กรมพระยาเดชาฯ) ครั้งหน้าจะได้นำเอามลคลสูตรข้ออื่น ๆ มาเล่าสู่กันฟังอีก วันนี้ต้องขอจบลงเพียงแค่นี้ก่อนเถิด |